Groot bord
.jpg&folderId=31279&imageformat=jpg)
.jpg&folderId=31279&imageformat=jpg)
.jpg&folderId=31279&imageformat=jpg)
Objectnummer2001.0105
TitelGroot bord
Vervaardigeronbekend
BeschrijvingEen groot ondiep bord van Chinees porselein op een voetring, met brede, platte rand. De decoratie is in onderglazuur blauw. Op het plat is de middelste cirkel versierd met een gestileerde bloem, met daaromheen een gestileerd patroon van lotusranken. Om dit centrale medaillon een brede rand met schubmotieven, afgewisseld met diverse bloemen en ranken. Onversierde wand. De rand is versierd met een ritmisch, doorlopend patroon van bloemstengels, uitlopend in één, twee of drie bloemen, waaronder narcissen, anemonen, irissen en madeliefjes. De rand wordt aan de binnen- en de buitenzijde afgesloten met een lijn. Op de achterzijde zien we in het midden een ruitvormig geluksmerk in een dubbele cirkel. Op de rand twee langgerekte bloemtakjes.
Het geluksmerk op de achterzijde is een van de symbolen die vaak wordt afgebeeld als onderdeel van de acht Kostbaarheden of Babao , namelijk de ruit. Het ruitsymbool, Fangsheng, wordt ook vaak afgebeeld als een open ruit of twee ruiten die in elkaar verstrengeld zijn (paar boeken). Het is een merk dat staat voor Overwinning. Hier is de ruitvorm omwikkeld door een lint. Het gebruik van linten, shoudai, rondom symbolen, verleent extra kracht ‘voor vele generaties’ aan het gebruikte symbool. Dit ruitvormige gelukssymbool wordt ook wel omschreven als het Schilderijtje, Hua.
Wat verder opvalt is de brede, platte rand en de geringe diepte van het bord. Dit betekent waarschijnlijk dat een tinnen bord van Westers model als voorbeeld heeft gediend [Jörg 1997 p.93 + p.255, Kroes 2007 p.105]. Porseleinen vormen hebben vaker hun voorloper in tafelgerei van tin of zilver.
Tot slot is het vermeldenswaard dat er meer borden te vinden zijn met een identieke decoratie op de rand en het plat, met diameters variërend van 22,7 tot 28,2 cm, waarvan de invulling van het centrale medaillon verschilt. Er zijn om te beginnen twee borden met een gestileerd bloemmotief in het medaillon vergelijkbaar met, maar wel duidelijk afwijkend van dit bord [Melbourne 2004].
Verder zijn er zeker 33 borden te vinden met medaillons voorzien van een lotusplant met daaruit groeiende kleine bloempjes, meer natuurgetrouw weergegeven en lijkend op de bloemen op de rand [New York 2007/Amsterdam 2003+2004+ 2005].
We treffen ook nog een bord aan met een boeddhistische leeuw, ook wel Fo hond genoemd, als centraal motief, ondermeer het symbool van de Bescherming [Fischell 1987 p.30/31; Bartholomew 2006, p.34 1.7/p.117 5.17.2].
Tot slot bestaat er ook nog een interessante variant voorkomend op chine de commande wapenborden. Het gaat om twee versies van een wapenschild met een kookpot. Ook hier valt op dat van deze versie weer een behoorlijk aantal borden (20) met ongeveer dezelfde diameter bekend is. Het betreft waarschijnlijk de familiewapens van de broers Gerrardus en Jurriaan Potken, beide actief als dominees in Ceylon vanaf 1718. De datering van deze borden wordt daarom zo rond 1720 gesteld [Kroes 2007 p.111/112, cat.nr. 10/11]. Aangezien de toeschrijving aan de gebroeders Potken onzeker is, is een datering op basis hiervan wat voorbarig.
Een verband met de familie Roerom uit Dordrecht, met wie dit wapen normaalgesproken wordt verbonden, wordt door Kroes uitgesloten vanwege het feit dat deze familie begin 18e eeuw is uitgestorven. Deze connectie stemt echter wel meer overeen met de datering van het porselein op basis van decoratie.
Het bestaan van verschillende centrale motieven suggereert dat het mogelijk was voor de klant om bij dit type borden het medaillon naar eigen wens in te vullen dan wel uit een aantal bestaande mogelijkheden te kiezen.
Het geluksmerk op de achterzijde is een van de symbolen die vaak wordt afgebeeld als onderdeel van de acht Kostbaarheden of Babao , namelijk de ruit. Het ruitsymbool, Fangsheng, wordt ook vaak afgebeeld als een open ruit of twee ruiten die in elkaar verstrengeld zijn (paar boeken). Het is een merk dat staat voor Overwinning. Hier is de ruitvorm omwikkeld door een lint. Het gebruik van linten, shoudai, rondom symbolen, verleent extra kracht ‘voor vele generaties’ aan het gebruikte symbool. Dit ruitvormige gelukssymbool wordt ook wel omschreven als het Schilderijtje, Hua.
Wat verder opvalt is de brede, platte rand en de geringe diepte van het bord. Dit betekent waarschijnlijk dat een tinnen bord van Westers model als voorbeeld heeft gediend [Jörg 1997 p.93 + p.255, Kroes 2007 p.105]. Porseleinen vormen hebben vaker hun voorloper in tafelgerei van tin of zilver.
Tot slot is het vermeldenswaard dat er meer borden te vinden zijn met een identieke decoratie op de rand en het plat, met diameters variërend van 22,7 tot 28,2 cm, waarvan de invulling van het centrale medaillon verschilt. Er zijn om te beginnen twee borden met een gestileerd bloemmotief in het medaillon vergelijkbaar met, maar wel duidelijk afwijkend van dit bord [Melbourne 2004].
Verder zijn er zeker 33 borden te vinden met medaillons voorzien van een lotusplant met daaruit groeiende kleine bloempjes, meer natuurgetrouw weergegeven en lijkend op de bloemen op de rand [New York 2007/Amsterdam 2003+2004+ 2005].
We treffen ook nog een bord aan met een boeddhistische leeuw, ook wel Fo hond genoemd, als centraal motief, ondermeer het symbool van de Bescherming [Fischell 1987 p.30/31; Bartholomew 2006, p.34 1.7/p.117 5.17.2].
Tot slot bestaat er ook nog een interessante variant voorkomend op chine de commande wapenborden. Het gaat om twee versies van een wapenschild met een kookpot. Ook hier valt op dat van deze versie weer een behoorlijk aantal borden (20) met ongeveer dezelfde diameter bekend is. Het betreft waarschijnlijk de familiewapens van de broers Gerrardus en Jurriaan Potken, beide actief als dominees in Ceylon vanaf 1718. De datering van deze borden wordt daarom zo rond 1720 gesteld [Kroes 2007 p.111/112, cat.nr. 10/11]. Aangezien de toeschrijving aan de gebroeders Potken onzeker is, is een datering op basis hiervan wat voorbarig.
Een verband met de familie Roerom uit Dordrecht, met wie dit wapen normaalgesproken wordt verbonden, wordt door Kroes uitgesloten vanwege het feit dat deze familie begin 18e eeuw is uitgestorven. Deze connectie stemt echter wel meer overeen met de datering van het porselein op basis van decoratie.
Het bestaan van verschillende centrale motieven suggereert dat het mogelijk was voor de klant om bij dit type borden het medaillon naar eigen wens in te vullen dan wel uit een aantal bestaande mogelijkheden te kiezen.
Datum ca 1701 - ca 1720
Vervaardiging periode18e eeuw
Objectnaamborden (vaatwerk)
Objectcategorieoosterse keramiek
Materiaalporselein
Formaat
- hoogte: 2.60 cm
bovenrand diameter: 24.70 cm
voetring diameter: 14.00 cm